မတ် ၁၅-၂၀၂၆
MT(VOM)
အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးတို့ အီရန်အပေါ် စစ်ကြေညာခဲ့တာ ၁၅ ရက်မြောက်နေ့ကို ရောက်ရှိလာချိန်မှာ ကမ္ဘာ့ရေနံနဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ငါးပုံတပုံခန့် သယ်ယူပို့ဆောင်နေတဲ့ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) ဟာ လက်ရှိမှာ ပိတ်ဆို့ခြင်း ခံထားရပါတယ်။
ဒီအခြေအနေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ရေလက်ကြား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ဖို့အတွက် “နိုင်ငံအတော်များများ” က စစ်သင်္ဘောတွေ စေလွှတ်ကြလိမ့်မယ်လို့ ပြောဆိုလိုက်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဘယ်နိုင်ငံတွေ ပါဝင်မယ်ဆိုတဲ့ အသေးစိတ်ကိုတော့ ထည့်သွင်းပြောကြားခြင်း မရှိပါဘူး။
ထရမ့်ရဲ့ ပြောဆိုချက်နဲ့ အီရန်ရဲ့ တုံ့ပြန်မှု
ထရမ့်က သူရဲ့ Truth Social လူမှုကွန်ရက်မှာ ရေးသားရာမှာတော့ -အထူးသဖြင့် ရေလက်ကြားပိတ်ဆို့မှုကြောင့် ထိခိုက်နေတဲ့ နိုင်ငံတွေဟာ အမေရိကန်နဲ့ ပူးပေါင်းပြီး ရေလက်ကြား ဘေးကင်းလုံခြုံဖို့အတွက် စစ်သင်္ဘောတွေ ပို့ဆောင်ကြလိမ့်မယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
သူ မျှော်လင့်ထားတဲ့ နိုင်ငံတွေထဲမှာ တရုတ်၊ ပြင်သစ်၊ ဂျပန်၊ တောင်ကိုရီးယားနဲ့ ဗြိတိန် တို့ ပါဝင်ပါတယ်။
အီရန်ရဲ့ စစ်အင်အားကို ၁၀၀% ဖျက်ဆီးပြီးပြီလို့ ထရမ့်က ကြွေးကြော်ခဲ့ပေမဲ့ အီရန်ဘက်က ဒရုန်းတွေ ဒါမှမဟုတ် မိုင်းတွေနဲ့ တိုက်ခိုက်နိုင်သေးတာကိုတော့ ဝန်ခံထားပါတယ်။
အီရန်ဘက်ကတော့ ဒီပြောဆိုချက်ကို ပြန်လည်တုံ့ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ် (IRGC) ရဲ့ ရေတပ်အကြီးအကဲ အလီရေးဇာ တန်စီရီက “ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားဟာ စစ်ရေးအရ လုံးဝပိတ်ထားတာ မဟုတ်ဘဲ ထိန်းချုပ်ထားရုံသာဖြစ်တယ်” လို့ ဆိုပါတယ်။ အမေရိကန်ဟာ အီရန်ရေတပ်ကို ဖျက်ဆီးနိုင်ပြီဆိုတာ လိမ်ညာနေတာဖြစ်ပြီး အခုတော့ တခြားနိုင်ငံတွေဆီက အကူအညီတောင်းနေရပြီလို့ သူက လှောင်ပြောင်ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးနဲ့ စားနပ်ရိက္ခာအကျပ်အတည်း
ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ပိတ်ဆို့မှုကြောင့် ကမ္ဘာတဝှမ်းမှာ စိုးရိမ်စရာတွေ ဖြစ်လာနေပါတယ် –
အိန္ဒိယနိုင်ငံဟာ အိမ်သုံးဂတ်စ် (LPG) ပြတ်လပ်မှုနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရပြီး အိမ်ထောင်စု သန်း ၃၃၀ ကျော်ကို ကာကွယ်ဖို့ အရေးပေါ်လုပ်ပိုင်ခွင့်တွေ သုံးနေရပါတယ်။ (ဒါပေမယ့် အိန္ဒိယနဲ့ တူရကီသင်္ဘောတချို့ကိုတော့ အီရန်က ဖြတ်သန်းခွင့် ပေးခဲ့ပါတယ်)။
စိုက်ပျိုးရေးအတွက် လိုအပ်တဲ့ မြေသြဇာထုတ်လုပ်ရာမှာ သုံးတဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့တွေဟာ ဒီလမ်းကြောင်းကနေ လာတာဖြစ်လို့ ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံမှုကို ခြိမ်းခြောက်နေပါတယ်။
လူသားချင်းစာနာမှု:
ကုလသမဂ္ဂကလည်း လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ ကုန်ပစ္စည်းတွေ ဖြတ်သန်းခွင့်မရရင် လူသန်းပေါင်းများစွာ အန္တရာယ်ရှိနိုင်တယ်လို့ သတိပေးထားပါတယ်။
စစ်ပွဲရဲ့ အခြေအနေ
ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့ စစ်ပွဲစတင်ကတည်းက အီရန်မှာ အနည်းဆုံး လူပေါင်း ၁,၄၄၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီးပြီလို့ သိရပါတယ်။ လက်ရှိမှာ အမေရိကန်က မရိန်းတပ်သား ၂,၅၀၀ ခန့်နဲ့ စစ်သင်္ဘောတွေကို ဒေသတွင်းကို ထပ်မံစေလွှတ်နေပါတယ်။
လေ့လာဆန်းစစ်သူတွေကတော့ ထရမ့်ရဲ့ ညွန့်ပေါင်းအဖွဲ့ဖွဲ့ဖို့ ကြိုးစားမှုဟာ ဈေးကွက်ကို တည်ငြိမ်အောင်လုပ်တဲ့ “စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး” တစ်ခုသာ ဖြစ်နိုင်ပြီး၊ စစ်သင်္ဘောတွေ ပို့ရုံနဲ့ ရေလက်ကြားကို အလွယ်တကူ ဖွင့်နိုင်ဖို့ မသေချာဘူးလို့ သုံးသပ်နေကြပါတယ်။
